Kısa cevap: Antrenman sırasında kalp çarpıntısı hissettiğinizde ilk yapılacak şey tempoyu düşürmek, durup nefesinizi düzenlemek ve nabzınızı saymaktır. Çoğu palpitasyon; kafein, uykusuzluk, sıvı kaybı, aşırı yüklenme veya stres kaynaklıdır ve dinlenmeyle birkaç dakika içinde geçer. Ancak çarpıntıya göğüs ağrısı, baş dönmesi, bayılma hissi, nefes darlığı veya düzensiz atım eşlik ediyorsa egzersizi tamamen bırakın ve acil tıbbi yardım alın.
Palpitasyon, kalp atışlarının farkına varılması demektir. Tıbbi bir tanı değil, bir belirtidir. Sporcular genelde şu şekilde tanımlar:
Bu hislerin süresi, başlangıç şekli ve eşlik eden şikâyetler, ciddiyeti ayırt etmede en değerli ipuçlarıdır.
Kafein, pre-workout takviyeleri, enerji içecekleri, nikotin ve bazı burun spreyleri kalp hızını ve ekstra atım sıklığını artırır. Antrenman öncesi yüksek doz kafein, hassas kişilerde tek başına palpitasyon yapabilir.
Terleme ile sodyum, potasyum ve magnezyum azalır. Kan hacmi düştükçe kalp aynı işi daha hızlı atarak yapar. Sıcak havada yapılan seanslarda bu tablo çok daha belirgindir; sıcakta güvenli egzersiz kuralları bu yüzden önemlidir.
Uykusuz geçen bir geceden sonra sempatik sinir sistemi baskındır. Aynı tempoda nabız 5-15 atım yüksek seyredebilir ve çarpıntı hissi artar. Uykunun performans üzerindeki etkisi tam olarak burada devreye girer.
Haftalık yükü hızla artırmak, dinlenme günü bırakmamak, sürekli yüksek yoğunlukta çalışmak palpitasyonu tetikler. Dinlenme nabzının birkaç gün üst üste yükselmesi uyarı işaretidir.
Aç karnına uzun kardiyo, düşük karbonhidratlı dönemler ve kan şekeri düşüşleri adrenalin salınımını artırır. Yetersiz kalori alan sporcularda çarpıntı sık görülür.
Anemi, tiroid hormon fazlalığı, ateşli hastalıklar, bazı ilaçlar ve gerçek ritim bozuklukları (atriyal fibrilasyon, taşikardi atakları) da tabloya neden olabilir. Bunlar dinlenmeyle düzelmez, tekrarlar.
| Belirti | Ne anlama gelebilir | Yapılacak |
|---|---|---|
| Göğüs ağrısı, baskı, kola/çeneye yayılma | Kalp kaynaklı iskemi | Acil yardım |
| Bayılma veya bayılacak gibi olma | Ritim bozukluğu, kan basıncı düşüşü | Acil yardım |
| Tempoyla uyumsuz şiddetli nefes darlığı | Kalp veya akciğer sorunu | Acil değerlendirme |
| Düzensiz, "kaotik" atım | Atriyal fibrilasyon şüphesi | Aynı gün hekim |
| Dinlenmede dakikalarca süren yüksek nabız | Taşikardi atağı | Aynı gün hekim |
| Ailede ani kalp ölümü öyküsü | Kalıtsal risk | Kardiyoloji kontrolü |
Kas kaynaklı sıkışma hissi ile kalp kaynaklı göğüs ağrısını ayırt etmek zordur. Karıştırdığınızı düşünüyorsanız, kas ağrıları ile kalp problemleri arasındaki farkları gözden geçirin; şüphede kalırsanız hekime gitmek doğru seçimdir.
Atak sırasında kayıt alınması tanı şansını çok artırır. Akıllı saat verileri kesin tanı koymaz ama hekime yön verir.